Intumwa yihariye ya Loni ku burenganzira bwa muntu mu Burundi, Fortuné Gaetan Zongo, yabwiye Akanama ka Loni gashinzwe Uburenganzira bwa Muntu ko hakomeje kuvugwa ubwicanyi, ibura ry’abantu, ifatwa ry’abantu mu buryo bunyuranyije n’amategeko n’iyicarubozo. Yagaragaje n’impungenge z’uko ababikekwaho badakurikiranwa bihagije.

Raporo yifashishije imibare y’ishyirahamwe riharanira uburenganzira bwa muntu mu Burundi, ITEKA, ivuga ko nibura abantu 402 bishwe mu 2025, naho 182 bakicwa mu mezi atandatu ya mbere ya 2026. Iryo shyirahamwe ryabaruye kandi abantu 55 baburiwe irengero mu 2025 n’abandi 25 mu gice cya mbere cya 2026.

Iyo mibare ni iyatanzwe na ITEKA; raporo ntigaragaza ko buri rupfu rwose rwaturutse ku mpamvu za politiki.

Amakuru yasuzumwe n’intumwa ya Loni ashyira mu majwi, bamwe mu bagize inzego z’iperereza, polisi n’urubyiruko rw’Imbonerakure rushamikiye ku ishyaka riri ku butegetsi, CNDD-FDD. Ni ibirego bisaba iperereza kugira ngo hamenyekane ibyabaye n’ababigizemo uruhare.

Zongo yavuze ko uko igihugu cyegereza amatora ya 2027 ari ko hashobora kwiyongera igitutu ku banyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi, abanyamakuru n’abaharanira uburenganzira bwa muntu. Yagaragaje ko ubwisanzure bwo gukora politiki no gutanga ibitekerezo bugenda bukendera.

Raporo inagaruka ku miterere y’ihangana rya politiki: CNDD-FDD yegukanye imyanya 100 yose y’abadepite batowe mu matora yo mu 2025. Zongo yanenze zimwe mu ngingo z’amategeko agenga amatora, zirimo amafaranga miliyoni 100 z’amafaranga y’u Burundi umukandida ku mwanya wa Perezida asabwa gutanga, avuga ko zishobora kugabanya umubare w’abashobora kwiyamamaza.

Intumwa ya Loni yasabye ko ibirego by’ihohoterwa bikorwaho iperereza kandi ko abaturage bahabwa ubwisanzure bwo kugira uruhare mu matora nta bwoba.