Ingabo za Leta Zunze Ubumwe za Amerika zagabye ibitero ku bwato butanu bwo muri Iran butwara peteroli, mu gusubiza ibitero bibiri Tehran yagabye ku bwato bw’intambara bwa Amerika mu minsi ibiri ishize.
Ibi bitero byagabwe mu ijoro rishyira ku wa 9 Nzeri 2026 nk’uko byatangajwe n’Ubuyobozi bw’Ingabo za Amerika zikorera mu Burasirazuba bwo Hagati (Centcom).
Ubwato bune bwarashwe ni ubufitanye isano n’Ingabo z’Impinduramatwara za Iran (Iran’s Revolutionary Guards Corps: IRGC), bwarasiwe mu Kigobe cya Oman, ndetse n’ubundi bwato buri hafi y’ikirwa cya Kharg, ahari ikigo kinini cya peteroli cya Iran.
Nk’uko bisanzwe, Iran na yo yasubije ibyo bitero irasa misile ku kigo cya gisirikare cya Amerika kiri muri Jordanie, nubwo iki gihugu cyavuze ko cyasenye misile 18 muri 20 zari zarashwe na Iran.
Ibitero hagati y’ibihugu byombi byakajije umurego mu cyumweru gishize, mu gihe hashize amezi arenga atandatu Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Israel bigabye ibitero kuri Iran ku wa 28 Gashyantare.
Ibiciro bya peteroli byahise bizamuka mu gitondo cyo ku wa 9 Nzeri muri Aziya. Ibikomoka kuri peteroli bidatunganyije byazamutseho 1,5%, akagunguru kamwe kagera ku madolari 99,41, mu gihe igiciro cy’ibikomoka kuri peteroli bigurishwa ku isoko ryo muri Amerika byazamutseho 1,6%, bigera ku madolari 94,55.
Iran yaburiye Amerika ko ishobora gukomeza kugaba ibitero byo kwihorera, isaba abakozi b’ubwato butwara peteroli bufitanye isano na Amerika buri hafi y’ibyambu byo muri Kuwait na Bahrain kubuvamo ako kanya, bwaba bwarahagaritswe mu mazi cyangwa buri ku byambu, kuko buzaraswa.
Ubu bushyamirane bubaye nyuma y’uko Iran yibasiye ubwato bw’intambara bwa Amerika ikoresheje misile zikomeye, nubwo Centcom ivuga ko yashoboye kwirinda ibyo bitero. Yongeyeho ko nta musirikare w’Umunyamerika wakomerekejwe muri ibyo bitero.
Amerika yavuze ko ubwato butanu bwo muri Iran butwara peteroli yarashe bukoreshwa mu bikorwa by’ibanga bya IRGC, muri gahunda ibarirwa mu mamiliyari y’amadolari ifasha uyu mutwe n’indi bifatanya.
Ikirwa cya Kharg, cyarashweho na Amerika ni cyo kibarizwaho ikigo gikuru Iran ikoresha yohereza peteroli hanze ndetse 90% by’ibikomoka kuri peteroli bidatunganyije binyura kuri iki kirwa.
Ku wa Kabiri kandi, umutwe w’Aba-Houthi wo muri Yemen ushyigikiwe na Iran wagabye ibitero ku bikorwaremezo by’ingufu n’iby’abasivili muri Arabie Saoudite, bikomeretsa abantu 73.
Iki gitero cyakoreshejwe indege zitagira abapilote na misile cyateje inkongi mu bigo n’ahantu hatunganyirizwa ibikomoka kuri peteroli, bituma ibikorwa bihagarara by’agateganyo, nk’uko igisirikare cya Arabie Saoudite na Minisiteri y’Ingufu byabitangaje.
Ubwo abanyamakuru bamubazaga ku bushyamirane bushya, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Amerika, Marco Rubio, yavuze ko Iran ari yo itangiza ikibazo ariko ikanabihomberamo cyane.
Rubio werekezaga muri Colombia yagize ati “Iran ikomeje kugerageza kurasa ku bwato bw’intambara bwa Amerika. Kandi buri gihe cyose izabikora cyangwa ikagerageza kubikora, izatakaza ubwato butwara peteroli. Ndatekereza ko uyu munsi na none muri bubibone.”
TANGA IGITEKEREZO
AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE
Witandukira kubijyanye n'iyi nkuru; wikwandika ibisebanya, ibyamamaza cyangwa bivangura; wikwandika ibiteye isoni, Wifuza kubona byihuse ibivugwa/ibisubizo ku gitekerezo cyawe, andika email yawe ahabugenewe. Ibi bidakurikijwe igitekerezo cyanyu gishobora kutagaragara hano cyangwa kigasibwa.
Igitekerezo cyawe kigaragara nyuma y'isuzuma rikorwa na IGIHE.com , Murakoze!