Impamvu igiti cy’Umushikiri/ Kabaruka cyibasirwa na ba rushimusi

1 15-01-2014 - saa 22:20, IGIHE

Umushikiri cyangwa Kabaruka (Osyris lanceolata & Sandalwood) ni igiti gikunze kugaragara mu mashyamba cyimeza ya Afurika, no ku mugabane w’Ubulayi na Aziya. Iki giti gikorwamo ibintu bitandukanye by’agaciro, birimo imibavu, ugasanga amahanga akunze kukigura muri Afurika aho akenshi gicuruzwa ku giciro gito kimeze nko gupfobya mu buryo bwa magendu.
Urubuga rwandika ku kubungabunga amashyamba ku isi, worldagroforestry.org, rutangaza ko iki giti kingana na metero1 kugera ku icumi, gikunda (...)

Umushikiri cyangwa Kabaruka (Osyris lanceolata & Sandalwood) ni igiti gikunze kugaragara mu mashyamba cyimeza ya Afurika, no ku mugabane w’Ubulayi na Aziya.

Umushikiri ushobora kubyazwamo amavuta n'imibavu by'igiciro cyane

Iki giti gikorwamo ibintu bitandukanye by’agaciro, birimo imibavu, ugasanga amahanga akunze kukigura muri Afurika aho akenshi gicuruzwa ku giciro gito kimeze nko gupfobya mu buryo bwa magendu.

Urubuga rwandika ku kubungabunga amashyamba ku isi, worldagroforestry.org, rutangaza ko iki giti kingana na metero1 kugera ku icumi, gikunda kuba gifite ibindi bimera iruhande rwacyo.

Urubuga www.cites.org, rugaragaraho amakuru yo kubungabunga urusobe rw’ibinyabuzima hirindwa icuruzwa ryabyo mu buryo bwa magendu, rutangaza ko ibihugu byo muri Afurika y’uburasirazuba byashyizeho gagunda yo kurinda iki kimera, kuko byagaragaye ko iki kimera gikunze kwibasirwa na ba rushimusi cyane.

Ibintu bikorwa muri iki giti, ni imibavu ihumura neza, ikorwa mu mizi no mu biti by’amashami byacyo. Ariko iki giti gikungahaye cyane mu bice byose bikigize kuko bikorwamo ibintu bitandukanye birimo imibavu itandukanye, amasabune, n’amavuta bisiga.

Imwe muri ino mibavu ikorwa muri Kabaruka, ivgwaho ko yaba ivura indwara z’ubuhumekero, zirimo bronchite na Asima.

Iyi mibavu kandi iba ihumura neza ku buryo uyikoresheje abona ko afite umubiri mwiza, n’impumuro nziza igenda yirukana n’impumuro mbi umuntu ashobora kugira.

Imibavu y’umushikiri inifashishwa mu kuruhura umubiri no mu kuwugorora, uyisize abasha kuryama akabona ibitotsi mu gihe yari yabibuze.

Si ibi gusa usanga, kuko ngo usanga uwisiga imibavu ikoze mu giti cy’umushikiri agira uruhu ruhorana itoto bityo abayisiga cyane usanga uruhu rwabo rudasaza.

Iyi mibavu inarwanya kumagara k’uruhu bishobora kuruviramo gusatagurika, usanga bamwe basaduka bakaba bacika ibisebe cyangwa bakava amaraso mu gihe batiyitayeho ngo biyuhagire banisige.

U Rwanda rukize cyane kuri Kabaruka

Pariki y’Akagera ni imwe mu zifite iki giti. Ikunze kwibasirwa na ba rushimusi batagendereye kwica inyamanswa gusa, ahubwo hari n’abagenzwa n’igiti cy’Umushikiri.

Hari abatari bake bafatanwa iki giti bagipakira mu modoka, abandi bacyambutsa n’amagare bakijyanye kugicuruza magendu, bigatuma bangiza Pariki n’urusobe rw’ibinyabuzima mu Ntara y’Uburasirazuba yiganjemo ubwoko bw’iki giti.

Kenshi usanga ba rushimusi bangiza iki giti bakurikiranwa na Polisi y’Igihugu kuko Ingingo ya 416 y’Igitabo cy’amategeko ahana y’u Rwanda ireba ibijyanye no kurengera ibidukikije, igena ko Umuntu wese, mu buryo butubahiriza amategeko abigenga, utwika, utema cyangwa utemesha ibiti n’ibindi mu mashyamba arinzwe, mu byanya birinzwe no muri Pariki z’Igihugu, ahanishwa igifungo kuva ku mezi atandatu kugeza ku myaka ibiri n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda kuva ku bihumbi 300 kugeza kuri miliyoni ebyiri cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.

Umushikiri, Umushehe bakunze kwita Kabaruka, ni igiti gikunze kuboneka mu bihugu bya Afurika, cyane cyane munsi y’ubutayu bwa Sahara.

Ibi biti biboneka cyane muri Algeria, Ethiopia, Kenya, Tanzania u Rwanda, u Burundi Uganda, hamwe na Sudan y’epfo.

Iki giti kinaboneka muri Afurika y’Epfo, mu birwa bya Baléare n’ikigobe cya Ibérique ku mugabane w’Uburayi. Muri Aziya, mu Buhinde no mu Bushinwa naho birahaboneka, ariko kiboneka cyane mu bihugu byo mu karere ka Afurika y’uburasirazuba.

Usanga inganda zo muri Aziya n’u Burayi, zigikoresha mu gukora imibavu bisiga umunsi ku munsi, ndetse ugasanga inagaruka gucuruzwa muri Afurika, ahavuye ibiti byinshi iba yarakozwemo.

Umushikiri ubasha kubyazwamo ibikoresho ntarondoreka kandi by'igiciro
Umushikiri

[email protected]

Kwamamaza
Kwamamaza

Izindi nkuru wasoma

Kwamamaza

TANGA IGITEKEREZO

AMATEGEKO AGENGA IYANDIKA RY'IGITEKEREZO CYAWE

1
did 2016-03-16 09:49:56

ikigiti ntabwo arimushikiri kbs muraturagiye uzigiyo ukibaze neza

Kwamamaza